นานาสาระ อาหาร-การกิน

ปูนา ลาบปู เมนูอร่อยหลังฤดูเก็บเกี่ยว

ลาบปู เมนูอร่อยหลังฤดูเก็บเกี่ยว

เมื่อลมหนาวพัดมา ก็คือสัญญาแห่งฤดูกาลเก็บเกี่ยวข้าวที่ชาวนาตั้งตารอคอยมาสี่เดือนเต็ม
ต้นข้าวในท้องทุ่งยามนี้แต่งแต้มด้วยสีโทนเดียวกัน เหลืองอ่อน เหลืองนวล และเหลืองเข้ม รอคอยให้เจ้าของนำคมเคียวมาตัดไปมัดเป็นฟ่อนเข้าเครื่องนวด ขณะที่นาอีกหลายผืนก็พายักษ์ใหญ่มีล้อพิเศษลงไปตะลุยเกี่ยวข้าวในแปลงอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย และเมื่อรวงข้าวอันตรธานไปจากทุ่งนาแล้ว ธรรมชาติก็ยังแบ่งปันแหล่งอาหารที่มีโปรตีนและแคลเซียมชั้นดีไว้ให้คนปลูกข้าวอีกด้วย นั่นคือ ปูนา

ลาบปู เมนูอร่อยหลังฤดูเก็บเกี่ยว

ลาบปู เมนูอร่อยหลังฤดูเก็บเกี่ยว

ปูนา ก็คือปูน้ำจืดชนิดหนึ่งในบรรดาปูน้ำจืดสี่ชนิด โดยพบมากในฤดูทำนา แล้วสุดท้ายปูนาก็มักจะกลายเป็นกับข้าวของชาวนา หรือผู้ที่ชื่นชอบอาหารรสจัดที่มีเจ้าปูชนิดนี้เป็นส่วนประกอบ อย่างลาบปู ส้มตำปูเค็ม หรือ น้ำปู เครื่องปรุงรสของชาวเหนือ ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นรายการยอดนิยมของนักชิมชาวไทยทั้งสิ้น

ปูนาได้ชื่อนี้เพราะว่ามันมักอาศัยอยู่ในนา เนื่องจากเป็นแหล่งที่มีน้ำขังหรือพื้นที่ชุ่มน้ำที่มันชอบนั่นเอง และอาหารชนิดหนึ่งที่ปูนาชอบกินนอกเหนือจากลูกน้ำ ไร ลูกปลา ไส้เดือน แมลง สาหร่าย และหญ้า ก็คือ กล้าข้าวอ่อน ดังนั้น หากเดินลงไปในทุ่งนาช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ เราจึงพบรูปูนาอยู่ทั่วไป ในนาข้าวบ้าง คันนาบ้าง ซึ่งที่จริงแล้วเป็นช่วงที่ปูนาเตรียมจำศีลเพราะว่าน้ำในนากำลังแห้ง
น่าสงสารเสียจริงที่คนหาปูก็มักพากันออกไปขุดปูนากันหลังจากเกี่ยวข้าว เพราะว่าเป็นช่วงที่ปูเติบโตเต็มที่ มีไขมันมาก กินอร่อยว่างั้นเถอะ ส่วนวิธีขุดปูนาก็คือ ใช้เสียมขุดลงไปในดินบริเวณที่เป็นรูปูนาซึ่งมันจะเลือกทำเลที่มีความชื้นหรือมีลักษณะเป็นแอ่งต่ำสุด เพราะว่าต้องการลงไปอยู่ในที่ ๆ มีความชื้นมากพอ
มีข้อมูลวิชาการและความชำนาญของผู้รู้บอกไว้ว่า บนปากรูปูนามักมีดินเหนียวที่ถูกขุดมาปิดปากรูเอาไว้ ในขณะที่บางพื้นที่เคยพบว่ายังมีสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำชนิดอื่นแชร์พื้นที่กับเจ้าปูนาด้วย มันคือกบที่ต้องการจำศีลเช่นเดียวกัน โดยกบมักจะอยู่ในโพรงต่ำสุดของรูปูนา แถมยังจะอยู่กันเป็นทีมอีกด้วยประมาณหนึ่งถึงสามตัว แบบนี้ถ้าใครไปขุดพบเข้าก็เท่ากับได้ของขวัญจากนาข้าวเป็นกับข้าวถึงสองเมนูเลยทีเดียว และเพื่อความปลอดภัยในการบริโภค อย่าลืมเน้นการปรุงสุกทุกครั้ง และแม้จะเป็นปูนาที่นำมาดองเค็ม ถ้าต้มให้สุกก็จะไม่เสี่ยงต่อพยาธิใบไม้ในปอดที่อาจจะติดมากับตัวปูนาก็ได้
รวบรวม/เรียบเรียงโดย  warakoong

Leave a Comment