ไอที-เทคโนโลยี

เมื่อเม็ดมะขามมีความหมาย

            อะไรเอ่ย หล่นลงมาแดง แทงเข้าไปดำ ตำเข้าไปขาว?

ปริศนาคำทายนี้ หลายคนอาจนึกคำตอบไม่ออก แต่ถ้าบอกใบ้ให้ว่าเป็นพืชสมุนไพรใกล้ตัวคนไทยที่ไม่อาจมองข้ามได้ชนิดหนึ่ง อาจมีคนร้อง “อ๋อ…”

คำตอบคือ มะขามนั่นเอง มะขามเปรี้ยว รสคลาสสิกที่ช่วยเพิ่มรสชาติของกับข้าวกับปลา และไม่เพียงเท่านั้น คนไทยตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายายยังได้ใช้ส่วนต่าง ๆ ของมะขามเป็นทั้งเครื่องสำอาง ยา ของใช้ รวมทั้งของเล่นด้วย สารพัดประโยชน์จริง ๆ

เฉลยจากท้ายมาก่อนว่า ของเล่นก็คือใช้เม็ดมะขามแก่ที่แห้งแล้วแทนลูกหินเวลาเล่น “อีตัก” กันในหมู่เด็กผู้หญิง คือโปรยเม็ดมะขามลงไปกลางวงแล้วใช้กรวยกระดาษช้อนเม็ดมะขามขึ้นมาทีละเมล็ด  (เด็กสมัยนี้ไม่เคยเล่นแน่นอน ) ส่วนของใช้ก็คือ นำเนื้อไม้ในลำต้นของมะขามมาทำเขียงและเผาถ่าน เพราะเนื้อไม้มะขามเหนียว ทนทานดีมากและสำหรับยาและเครื่องสำอางนั้น คนทั่วไปทราบกันดีว่า เนื้อมะขามคือยาระบายชั้นเยี่ยมและยังนำไปขัดผิวให้งามเนียนดีด้วย

ที่น่าทึ่ง ล่าสุดยังมีนักวิจัยช่วยสร้างมูลค่าจากเม็ดมะขามขึ้นมาได้อีก นั่นคือ ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร ในสังกัดสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้พบวิธีสกัดสาร TSP จากแป้งเมล็ดมะขาม(ที่อยู่ในเม็ดของมัน) เพื่อนำไปใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตยา อาหาร  และเครื่องสำอาง

คุณสมบัติของสารสกัดเมล็ดมะขามนี้น่าสนใจมาก ทั้งกักเก็บและปลดปล่อยตัวยาได้ดี ยึดติดดี บวมน้ำและทนความร้อนได้สูง นักวิจัยใช้มันเป็นตัวนำส่งตัวยาในระบบทางเดินอาหาร ช่องปาก และยาหยอดตา ทั้งยังมีคุณสมบัติที่สามารถพัฒนาเป็นเส้นใยนาโนจากธรรมชาติได้ด้วย

มากกว่านั้น สารสกัดเมล็ดมะขามยังมีประสิทธิภาพที่ยอดเยี่ยมเมื่อนำไปทำอุปกรณ์ปิดแผล ชนิดที่เอาชนะผลิตภัณฑ์ของประเทศในแถบยุโรปได้เลย นั่นคือ คุณสมบัติในการลดอาการอักเสบในเซลล์มนุษย์ ทั้งยังถูกนำไปใช้ในการผลิตแผ่นมาสก์หน้าไฮโดรเจลเซรั่มบำรุงผิวหน้า และยาสีฟัน รวมไปถึงผลิตภัณฑ์เจลบีมสารสกัดเมล็ดมะขามในอุตสาหกรรมอาหารประเภทไอศกรีม เครื่องดื่ม และขนมปัง โดยเฉพาะเครื่องดื่มเกลือแร่ที่ผสมสารสกัดเมล็ดมะขามก็ถือว่าช่วยชดเชยการเสียน้ำและเกลือแร่ได้อย่างน่าพอใจ

ถือว่าเป็นการเพิ่มมูลค่าให้แก่เม็ดมะขามที่คนไทยเรานึกไม่ถึงเลยทีเดียว มีตัวเลขจากศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพรระบุว่า จากเม็ดมะขามที่เกษตรกรตั้งราคาขายไว้ที่กิโลกรัมละ 3 บาท เมื่อเข้าสู่วงจรการแปรรูปเป็นสารสกัดจากเมล็ดมะขามกระทั่งถึงปลายทางเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่เล่ามานั้น ตัวเลขการเพิ่มมูลค่าสูงสุดอยู่ที่ 30,000 บาทต่อกิโลกรัมเลยทีเดียว

ใครอย่าว่าเม็ดมะขามไม่มีความหมายนะ…

แหล่งข้อมูล

https://oer.learn.in.th/search_detail/result/142718#oer_data

ภาพประกอบ PIXABAY

 

Leave a Comment